Woordenlijst 2015 gebruiksvriendelijker

In oktober 2015 is de herziene uitgave verschenen van de Woordenlijst Nederlandse Taal (kortweg: de Woordenlijst of Het Groene Boekje). De nieuwe papieren versie is duidelijk dikker dan de vorige (van 4 naar 5 cm), vooral door een andere indeling van de bladspiegel, met meer wit, wat de leesbaarheid zeer ten goede komt. In de papieren versie staat nu: “op basis van de Woordenlijst Nederlandse Taal online”. Men stelt de digitale versie daarmee dus nu voorop: een o.i. wenselijke verandering. De gebruiksvriendelijke digitale versie maakt voor nog meer gebruikers de aanschaf van de papieren versie (24,95) overbodig. Bovendien: de digitale versie bevat nog 130.000 woorden meer en zal met enige regelmaat worden aangevuld (wat betreft deze laatste zin: volgens een artikel in het maandblad Onze Taal, nr. 10, jrg. 2015) woordenlijst.org

Een toelichting bij de notatie (in de papieren versie), met als voorbeeld het trefwoord paraplu:

de paraplu (m), paraplu’s; parapluutje [paraplutje]

De punten (•) zijn ‘afbreekpunten’: hier zijn geen afbreekstreepjes gebruikt, omdat dan verwarring zou kunnen ontstaan met koppeltekens. Bij tekstverwerking gaat een woord dat niet meer op de regel past, automatisch naar de volgende regel. Als er daardoor op de vorige regel een groot ‘gat’ valt, kun je het woord ook afbreken.

Als de spelling van de afgebroken vorm afwijkt van die van de niet-afgebroken vorm, o.a. in geval van een trema of van bepaalde verkleinwoorden, worden de afgebroken vormen tussen vierkante haken geplaatst. Normaal is de spelling parapluutje en alleen bij afbreking kun je paraplu- en daarna (op de volgende regel) tje krijgen.

Een tip voor tekstverwerking in Word: met Ctrl + koppelteken (-) (Mac: Command + koppelteken) kun je een plaats aangeven waar een woord zo nodig afgebroken moet worden (ook weer om grote ‘gaten’ te voorkomen). Hiermee voorkom je ook dat handmatige ‘harde’ koppeltekens blijven staan als de tekst opschuift.

Overigens: het ‘contentmanagementsysteem’ van deze site in combinatie met browsers als Safari en Edge breekt woorden wel automatisch af, met Chrome niet…

Bij andere woorden dan zelfstandige naamwoorden is ook de woordsoort vermeld. De aanduiding ‘m’ (mannelijk) of ‘v’ (vrouwelijk) is in de praktijk nauwelijks van belang.

In de digitale versie wordt een schematisch overzicht getoond. Hier wordt de afbreking steeds tussen vierkante haken gezet.  Als je rechts bovenaan op ‘details’ klikt, krijg je meer toelichting en zie je bij het trefwoord stressen onderstaand schema:

stressen

[stres·sen]

werkwoord

infinitief
                                                                            stressen                                           [stres·sen]
tegenwoordige tijd
ik stres [stres]
jij strest [strest]
hij/zij/het/u strest [strest]
wij stressen [stres·sen]
jullie stressen [stres·sen]
zij stressen [stres·sen]
verleden tijd
ik streste [stres·te]
jij streste [stres·te]
hij/zij/het/u streste [stres·te]
wij stresten [stres·ten]
jullie stresten [stres·ten]
zij stresten [stres·ten]
voltooid deelwoord
                                                                            gestrest                                            [ge·strest]
tegenwoordig deelwoord
                                                                            stressend                                       [stres·send]

(RZ)